Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng bao nhiêu phần trăm – Hướng dẫn chi tiết 2026

Mỗi doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam đều phải tuân thủ quy định về bảo hiểm xã hội cho người lao động. Nhưng mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp phải chịu bao nhiêu phần trăm? Đây là câu hỏi mà nhiều chủ doanh nghiệp quan tâm để có thể lập kế hoạch chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về tỷ lệ đóng BHXH, cách tính tiền đóng, cũng như các quyền lợi và ưu đãi dành cho doanh nghiệp.

Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp là gì?

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chế độ bảo vệ xã hội bắt buộc áp dụng cho tất cả doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, cơ sở hành chính sự nghiệp và người lao động tại Việt Nam. Mục đích của BHXH là giúp người lao động và doanh nghiệp có được sự hỗ trợ tài chính khi gặp các rủi ro như bệnh tật, tai nạn lao động, thất nghiệp hoặc về hưu.

Doanh nghiệp phải đóng BHXH không chỉ để tuân thủ pháp luật mà còn để bảo vệ quyền lợi của người lao động. Đây cũng là một phần quan trọng trong kế toán công ty trọn gói, bởi vì khoản chi này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhân sự và báo cáo tài chính.

Mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp hiện nay

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (sửa đổi năm 2022 và các quy định hướng dẫn gần đây nhất), tỷ lệ đóng BHXH của doanh nghiệp được quy định cụ thể cho từng loại bảo hiểm.

Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc

BHXH bắt buộc bao gồm 4 loại chính:

• Bảo hiểm hưu trí và tử tuất: 16% (doanh nghiệp đóng 8%, người lao động đóng 8%)
• Bảo hiểm y tế: 4,5% (doanh nghiệp đóng 3%, người lao động đóng 1,5%)
• Bảo hiểm thất nghiệp: 1% (doanh nghiệp đóng 0,5%, người lao động đóng 0,5%)
• Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp: 0,5%-2% tùy theo ngành (doanh nghiệp đóng toàn bộ)

Như vậy, tổng mức đóng BHXH của doanh nghiệp sẽ là 12% đến 13,5% lương từng người lao động, tùy thuộc vào ngành kinh doanh của công ty.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện

Ngoài BHXH bắt buộc, doanh nghiệp có thể đóng thêm BHXH tự nguyện cho người lao động. Tỷ lệ đóng BHXH tự nguyện là 1% (đóng vào quỹ bảo hiểm sự cố xã hội). Mức đóng này hoàn toàn tùy chọn của doanh nghiệp.

Chi tiết tỷ lệ đóng từng loại bảo hiểm xã hội

1. Bảo hiểm hưu trí và tử tuất – 8% lương đóng bởi doanh nghiệp

Đây là khoản đóng lớn nhất mà doanh nghiệp phải chịu. Mục đích của loại BHXH này là giúp người lao động có tích lũy quỹ hưu trí khi về già và hỗ trợ gia đình trong trường hợp người lao động tử vong.

Người lao động sẽ hưởng lương hưu trí khi đủ 60 tuổi (nam) hoặc 55 tuổi (nữ) và có ít nhất 20 năm đóng BHXH (có thể dẻo dạt tuỳ theo từng quy định cụ thể).

2. Bảo hiểm y tế – 3% lương đóng bởi doanh nghiệp

Khoản đóng bảo hiểm y tế giúp người lao động có thẻ BHYT, được sử dụng để khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập. Mức đóng 3% của doanh nghiệp cộng với 1,5% từ người lao động sẽ tạo nên nguồn tài chính cho quỹ y tế.

Người lao động có thể sử dụng thẻ BHYT để:

• Khám bệnh tại các phòng khám, bệnh viện công lập
• Mua thuốc theo đơn của bác sĩ
• Được hỗ trợ chi phí chữa bệnh tối đa 100% (tùy mức độ)

3. Bảo hiểm thất nghiệp – 0,5% lương đóng bởi doanh nghiệp

Loại BHXH này giúp người lao động có hỗ trợ tài chính khi mất việc do lý do không phải lỗi của người lao động (như đóng cửa công ty, giảm biên chế, hết hợp đồng). Mức hỗ trợ thường là 60%-80% lương bình quân và được hỗ trợ trong 3-12 tháng tùy vào thời gian đóng BHXH.

4. Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp – 0,5%-2% tuỳ ngành

Tỷ lệ đóng loại BHXH này phụ thuộc vào tính chất ngành nghề của doanh nghiệp:

• Ngành có mức độ nguy hiểm thấp: 0,5% (ví dụ: dịch vụ, công nghệ thông tin)
• Ngành có mức độ nguy hiểm cao: 1%-2% (ví dụ: xây dựng, hóa chất, khai thác mỏ)

Loại BHXH này bảo vệ người lao động trong trường hợp bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp.

Cách tính tiền đóng bảo hiểm xã hội cho doanh nghiệp

Để tính được số tiền BHXH mà doanh nghiệp phải đóng cho mỗi người lao động, bạn cần biết mức lương tính BHXH của người lao động đó. Mức lương này được xác định trên hợp đồng lao động và phải nằm trong khoảng từ lương tối thiểu vùng đến 20 lần lương tối thiểu vùng.

Công thức tính

Tiền đóng BHXH (doanh nghiệp) = Mức lương tính BHXH × Tỷ lệ đóng

Ví dụ:

Một công ty tại TP.HCM có 1 nhân viên với mức lương 10 triệu đồng/tháng (ngành dịch vụ, mức tai nạn lao động 0,5%). Tỷ lệ đóng BHXH của doanh nghiệp sẽ là 12%.

Tiền đóng mỗi tháng = 10.000.000 × 12% = 1.200.000 đồng

Ngoài ra, nhân viên cũng phải đóng BHXH theo tỷ lệ 10% (8% hưu trí + 1,5% y tế + 0,5% thất nghiệp), tức là 1.000.000 đồng/tháng được trừ từ lương.

Mức lương tối thiểu tính BHXH

Từ năm 2024 đến 2025, mức lương tối thiểu vùng tại Việt Nam là:

• Vùng I: 4.680.000 đồng/tháng (TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương…)
• Vùng II: 4.160.000 đồng/tháng (Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nam…)
• Vùng III: 3.640.000 đồng/tháng (các tỉnh còn lại)

Nếu lương công nhân thấp hơn mức tối thiểu, doanh nghiệp vẫn phải tính BHXH dựa trên mức tối thiểu. Nếu lương cao hơn 20 lần mức tối thiểu vùng, chỉ tính BHXH trên mức 20 lần.

Các trường hợp miễn giảm đóng bảo hiểm xã hội

Luật quy định một số trường hợp doanh nghiệp có thể được miễn hoặc giảm mức đóng BHXH:

1. Miễn giảm lệ phí tai nạn lao động

Doanh nghiệp có thành tích an toàn lao động tốt có thể được giảm lệ phí bảo hiểm tai nạn lao động. Mức giảm có thể lên đến 30% nếu doanh nghiệp có chứng chỉ an toàn lao động và không xảy ra tai nạn trong 3 năm liên tục.

2. Hỗ trợ cho doanh nghiệp khó khăn

Khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính (do ảnh hưởng dịch bệnh, lụt bão, khủng hoảng kinh tế), nhà nước có thể hỗ trợ miễn hoặc giảm một phần mức đóng BHXH trong thời gian quy định. Điều này được áp dụng theo các chương trình hỗ trợ chung của chính phủ.

3. Các trường hợp không phải đóng

Doanh nghiệp không phải đóng BHXH bắt buộc cho:

• Người lao động nước ngoài (họ đóng vào hệ thống của nước mình hoặc mua bảo hiểm riêng)
• Lao động tự do, không có quan hệ lao động chính thức
• Người học việc, tập sự (nếu không có hợp đồng lao động chính thức)

Tuy nhiên, nếu người lao động nước ngoài làm việc lâu dài (trên 3 tháng) tại Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH bắt buộc.

Ảnh hưởng của đóng BHXH đối với doanh nghiệp

Chi phí nhân sự tăng

Mức đóng BHXH 12%-13,5% của doanh nghiệp làm tăng chi phí nhân sự một cách đáng kể. Khi thành lập công ty hoặc tuyển dụng nhân viên mới, chủ doanh nghiệp cần tính toán kỹ lưỡng mức chi phí này trong ngân sách.

Ví dụ, nếu doanh nghiệp có 10 nhân viên với mức lương trung bình 10 triệu/tháng, chi phí BHXH mỗi tháng sẽ là 12 triệu đồng (10 nhân viên × 10 triệu × 12%).

Quyền lợi cho nhân viên

Mặc dù là chi phí cho doanh nghiệp, nhưng đóng BHXH mang lại những quyền lợi to lớn cho người lao động:

• Được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập với chi phí được hỗ trợ
• Có quỹ hưu trí để bảo vệ khi về già
• Được hỗ trợ tài chính khi mất việc
• Được bảo vệ toàn diện khi bị tai nạn lao động

Ảnh hưởng đến lương ròng của nhân viên

Phần đóng BHXH từ người lao động (10% lương) sẽ bị trừ từ lương tháng, do đó mức lương ròng sẽ thấp hơn so với lương công bố. Điều này cần được giải thích rõ ràng khi ký hợp đồng lao động.

Các lỗi thường gặp khi đóng bảo hiểm xã hội

1. Tính sai mức lương tính BHXH

Nhiều doanh nghiệp tính BHXH dựa trên lương brutto (lương trước khi trừ BHXH, thuế), trong khi quy định yêu cầu phải tính dựa trên mức lương được ghi trên hợp đồng lao động. Đây là sai lầm phổ biến khiến doanh nghiệp đóng thừa hoặc thiếu.

2. Không cập nhật mức lương tối thiểu vùng

Mỗi năm, mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh. Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra và cập nhật để tránh đóng thiếu BHXH.

3. Quên đóng BHXH cho nhân viên mới

Khi tuyển dụng nhân viên mới, doanh nghiệp cần đóng BHXH từ ngày đầu tiên người lao động làm việc, không phải từ hết tháng đầu tiên. Quên điều này sẽ dẫn đến tình trạng nhân viên không được bảo vệ pháp luật.

4. Sử dụng lương công bố cao hơn thực tế

Một số doanh nghiệp lạm dụng bằng cách công bố lương cao để tính BHXH nhưng thực tế trả ít hơn. Đây là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt.

Quyền lợi và trách vụ của doanh nghiệp đóng BHXH

Khi đóng BHXH đầy đủ và đúng hạn, doanh nghiệp sẽ có các quyền lợi sau:

• Được giảm tải công tác quản lý (nhà nước quản lý BHXH thay cho công ty)
• Giảm bớt tranh chấp lao động liên quan đến bảo vệ xã hội (vì nhân viên đã có bảo vệ pháp luật)
• Nâng cao uy tín và hình ảnh doanh nghiệp trước nhân viên và khách hàng
• Được miễn giảm lệ phí tai nạn lao động nếu có thành tích an toàn

Trách vụ của doanh nghiệp bao gồm:

• Đóng BHXH đầy đủ và đúng hạn mỗi tháng
• Khai báo chính xác thông tin về người lao động (họ tên, sinh ngày, mức lương)
• Giữ hóa đơn chứng thực thu, chi liên quan đến BHXH
• Cung cấp thông tin khi cơ quan BHXH yêu cầu

Làm thế nào để quản lý chi phí BHXH hiệu quả

1. Sử dụng phần mềm kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng giúp doanh nghiệp tự động tính toán BHXH, giảm thiểu sai sót. Phần mềm sẽ theo dõi thay đổi mức lương tối thiểu vùng và cảnh báo khi cần thanh toán.

2. Tuyển dụng tư vấn kế toán

Doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ kế toán trọn gói để đảm bảo mọi khoản chi phí BHXH được tính toán chính xác và thanh toán đúng hạn.

3. Lập kế hoạch chi phí nhân sự

Khi lập kế hoạch tuyển dụng, chủ doanh nghiệp nên tính thêm 12%-13,5% cho chi phí BHXH. Ví dụ, nếu muốn chi 10 triệu cho lương nhân viên, thực tế phải chuẩn bị 11,2-11,35 triệu (10 triệu × (1 + 12%-13,5%)).

4. Định kỳ kiểm tra và cập nhật

Mỗi quý, doanh nghiệp nên kiểm tra lại tất cả các khoản đóng BHXH để phát hiện sai sót kịp thời. Điều này đặc biệt quan trọng khi có thay đổi về mức lương, số lượng nhân viên hoặc loại hình kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp về bảo hiểm xã hội doanh nghiệp

Doanh nghiệp phải đóng BHXH từ khi nào?

Doanh nghiệp phải đóng BHXH từ ngày đầu tiên người lao động làm việc chính thức tại công ty. Nếu ký hợp đồng lao động từ ngày 1/1, công ty phải đóng BHXH từ 1/1, không phải từ hết tháng 1.

Có cách nào để giảm chi phí BHXH không?

Một số cách giảm chi phí BHXH có thể:

• Giảm lệ phí tai nạn lao động (nếu công ty có chứng chỉ an toàn)
• Áp dụng các chương trình hỗ trợ nhà nước khi gặp khó khăn
• Sử dụng hình thức lao động linh hoạt (thợ tự do, hợp đồng dự án) cho một số công việc (nhưng vẫn phải tuân thủ pháp luật)

Tuy nhiên, không nên cố gắng tránh đóng BHXH hoàn toàn vì đây là yêu cầu pháp luật và có thể bị xử phạt nặng.

Người lao động có thể yêu cầu doanh nghiệp trả lại phần BHXH không?

Không. Phần BHXH được trừ từ lương của người lao động là quyền lợi của họ, được quản lý bởi nhà nước, và không thể yêu cầu trả lại. Người lao động có thể sử dụng để khám chữa bệnh, hưởng lương hưu trí hoặc được hỗ trợ khi mất việc.

Nếu doanh nghiệp quên đóng BHXH sẽ bị phạt như thế nào?

Doanh nghiệp quên hoặc đóng thiếu BHXH sẽ bị phạt hành chính từ 2 triệu đến 20 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm. Ngoài ra, doanh nghiệp phải đóng bổ sung khoản BHXH bị thiếu cộng với tiền lãi chậm trả.

Doanh nghiệp có bắt buộc phải đóng BHXH tự nguyện không?

Không. BHXH tự nguyện là hoàn toàn tuỳ chọn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc đóng BHXH tự nguyện là một cách tốt để chăm sóc nhân viên thêm, tăng sự gắn bó và ổn định của đội ngũ lao động.

Kết luận

Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng bao nhiêu phần trăm phụ thuộc vào ngành kinh doanh và loại BHXH, nhưng nhìn chung, doanh nghiệp phải đóng 12%-13,5% mức lương cho mỗi người lao động. Đây là chi phí bắt buộc và không thể bỏ qua, nhưng nó cũng mang lại những quyền lợi to lớn cho người lao động và giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Để quản lý chi phí BHXH hiệu quả, doanh nghiệp nên:

• Tính toán chính xác mức lương tính BHXH
• Cập nhật định kỳ mức lương tối thiểu vùng
• Sử dụng phần mềm kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp
• Tuân thủ pháp luật để tránh bị xử phạt

Nếu bạn còn thắc mắc về mức đóng BHXH hoặc cần tư vấn chi tiết về cách quản lý BHXH cho công ty, hãy liên hệ ngay với TB Law. Đội ngũ chuyên gia kế toán của chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định, tính toán chính xác và đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Liên hệ TB Law để được tư vấn BHXH miễn phí

TB Law là công ty tư vấn luật doanh nghiệp, kế toán thuế và kiểm toán hàng đầu tại TP.HCM. Chúng tôi có kinh nghiệm tư vấn cho hàng trăm doanh nghiệp về mọi vấn đề liên quan đến bảo hiểm xã hội, thuế nhân viên, và quản lý nhân sự tuân thủ pháp luật.

Liên hệ TB Law ngay:

• Hotline: 0932 796 879
• Điện thoại: 028 6686 7799
• Email: [email protected]
• Địa chỉ: 107 Hoa Lan, Phường 2, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
• Website: https://tblaw.vn

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ tư vấn toàn diện, từ thành lập công ty, kế toán, thuế đến quản lý nhân sự. Hãy để TB Law hỗ trợ bạn phát triển doanh nghiệp một cách tuân thủ pháp luật và hiệu quả.

”
}